tasasNon_x

Amigos de la Tierra, Ecoloxistas en Acción, Greenpeace, SEO/BirdLife e WWF reúnense co ministro de Xustiza para pedir que asegure a participación das ONG na protección do medio ambiente a través da administración de Xustiza.

As reformas legais aprobadas xa ou iniciadas por Ruiz-Gallardón entorpecen e poden frear o acceso das ONG e os cidadáns á xustiza ambiental.

O ministro mostrou receptividade ás demandas, admitiu o interese xeral da defensa do medio ambiente e comprometeuse a unha nova reunión despois do verán para garantir que o acceso á xustiza ambiental queda asegurado nas leis en tramitación.

Os principais grupos ecoloxistas, Amigos de la Tierra, Ecoloxistas en Acción, Greenpeace, SEO/BirdLife e WWF, reuníronse hoxe co ministro de Xustiza, Alberto Ruiz-Gallardón, para pedirlle que modifique unha batería de reformas lexislativas, aprobadas xa ou en proceso de elaboración, que limitan seriamente a capacidade das ONG ambientais e da sociedade para defender o medio ambiente e o patrimonio natural.

Os portavoces ecoloxistas recordaron ao ministro que as ONG ambientais defenden un dereito fundamental, como é o dereito “a gozar dun medio ambiente adecuado”, segundo o artigo 45 da Constitución Española. Do mesmo xeito que ocorre noutros países e como establecen algunhas directivas europeas e o Convenio de Aarhus, debe haber un recoñecemento expreso e sen ambigüidade para que as ONG ambientais de utilidade pública estean lexitimadas como organizacións que defenden o ben común e poidan actuar sen trabas en todas as ordes xurisdicionais.

Os grupos ecoloxistas consideran que as últimas reformas do Ministerio de Xustiza supuxeron trabas importantes á acción das ONG ambientais, como a Lei de Taxas xa en vigor e os proxectos actualmente en elaboración da Lei de Xustiza de Balde e a Lei de Enxuiciamento Criminal, e que por iso deben ser modificadas para axustarse aos compromisos internacionais de España.

Os portavoces ecoloxistas entregaron ao ministro unha serie de propostas e reformas concretas que permitirían asegurar a defensa do medio ambiente en España. Ademais, as ONG propuxeron a formación dun grupo de traballo co equipo do Ministerio de Xustiza para analizar o problema e as súas posibles solucións. Para iso, entregaron a Ruiz-Gallardón un exemplar do Convenio de Aarhus, ratificado por España e que recoñece aos cidadáns o acceso á información, á participación pública e á xustiza en materia de medio ambiente.

Durante o encontro, o ministro mostrou receptividade ás peticións suscitadas polas ONG e recoñeceu o interese xeral que ten a defensa do medio ambiente. Tamén valorou o informe xurídico que lle foi entregado polas ONG e comprometeuse a reunirse de novo despois do verán para estudar como quedan reflectidas as demandas ecoloxistas nas leis que están actualmente en tramitación. O obxectivo é que se asegure o dereito á defensa do medio ambiente.

Estes son os asuntos principais que as ONG debateron co ministro de Xustiza:

1 – LEXITIMACIÓN DAS ONG AMBIENTAIS

Actualmente, nos procedementos penais hai disparidade de criterios sobre a natureza da intervención das ONG de defensa ambiental.

Esta ambigua situación das ONG ambientais nos delitos contra o medio ambiente pode aínda empeorar de saír adiante a proposta de reforma da Lei de Enxuiciamento Criminal. A nova regulación da acción popular podería excluír o seu exercicio para persoas xurídicas públicas ou privadas, entre as que se inclúen as asociacións e ONG ambientais.

Por contra, as ONG deberían poder sempre exercer a acusación en vía penal, en condición de prexudicado, si recoñécese legalmente que actúan en defensa duns intereses colectivos que quedan afectados por actuacións que prexudican ou danan o medio ambiente, como os delitos recollidos no Titulo XVI do Código Penal (ordenación do territorio, protección do patrimonio histórico e do medio ambiente).

Así mesmo, solicitouse ao ministro de Xustiza que tome medidas para que se recoñeza a lexitimidade das ONG ambientais para defender dereitos e intereses colectivos ambientais noutras ordes xurisdicionais, como o contencioso-administrativo e civil.

2- EXENCIÓN DE TAXAS

Ata a data, as ONG ambientais sen ánimo de lucro estaban exentas do pago de taxas nas súas accións xudiciais en defensa dos intereses xerais e colectivos. Con todo, a nova Lei 10/2012, de 20 de novembro, non só elimina esta exención senón que incrementa notablemente o custo das mesmas. Dada a importancia do acceso á xustiza das ONG para defender os intereses xerais e colectivos en materia de medio ambiente, faise necesario volver á situación anterior.

3- DEREITO Á XUSTIZA DE BALDE

Estase tramitando unha nova Lei de Acceso á Xustiza de Balde que, paradoxalmente, condena ás ONG ambientais con maior capacidade técnica e xurídica a non poder beneficiarse desa gratuidade. Actualmente, as persoas xurídicas sen ánimo de lucro que teñan como fin a protección do medio ambiente teñen acceso á xustiza de balde si acreditan insuficiencia de recursos para litigar. Pero sucede que a Lei Orgánica do dereito de Asociación esixe tamén ás asociacións de utilidade pública que conten cos recursos adecuados para garantir o cumprimento dos seus fins estatutarios.

Xérase así un bucle que impide ás ONG ambientais de utilidade pública acceder á xustiza de balde, xa que para ser de utilidade pública deben ter recursos e, por ter recursos, non poden xa que logo acceder á xustiza de balde.

En conclusión, as ONG ambientais abogamos para que, tal e como di o Convenio Aarhus no seu artigo 1, en España póidase “protexer o dereito de cada persoa, das xeracións presentes e futuras, a vivir nun medio ambiente que permita garantir o seu saúde e o seu benestar”.