Os gobernos de países onde están as sedes das principais multinacionais desatenden á sociedade civil e bloquean unha ferramenta xuridicamente vinculante.
O proceso de negociación do Tratado de dereitos humanos e empresas consolídase e segue adiante.
O Goberno español alíñase con algunhas formulacións do lobby empresarial.

Este fin de semana terminaban as negociacións da ONU sobre o contido do texto para a elaboración dun tratado vinculante sobre empresas transnacionales e dereitos humanos tras unha semana de discusións. O proceso consolídase ano a ano, e ao contrario do que sucedía en anos anteriores, ningún Estado cuestiona xa a súa continuidade.

Organizacións e colectivos da sociedade civil, entre elas Amigos da Terra, continúan presionando para alcanzar unha ferramenta xuridicamente vinculante que garanta a protección dos dereitos humanos por encima dos intereses económicos das multinacionais. Con todo, a pesar da necesidade e urxencia de blindar os dereitos das comunidades e pór fin á impunidade das multinacionais, a maioría de gobernos con máis peso non participan no proceso, ou se escudan nunha posición frouxa e ambigua.

Ao contrario que en anos anteriores, o Goberno español ha participado activamente nas discusións, sorprendendo á Unión Europea e ás organizacións sociais. A UE non esperaba que os Estados membro participasen con voz propia e fixéseno de forma activa como o fixo o Estado español. A postura do Goberno decepcionou ás organizacións ecoloxistas e sociais; desde o executivo aliñáronse con formulacións dos lobbies empresariais presentes nas negociacións como a “Organización Mundial de Empleadores” (IOE) ou a “Cámara Internacional de Comercio” (ICC).

Unha vez máis, a sociedade civil foi crucial na mobilización a nivel estatal para garantir que os Estados se involucren no proceso e proporcionar propostas concretas co fin de que se aprobe o tratado xuridicamente vinculante.

Víctor Varro, responsable de Xustiza Económica de Amigos da Terra, sinala que “o borrador revisado está lonxe de converterse nun tratado efectivo. É demasiado débil para cumprir cos obxectivos: establecer normativas para as empresas transnacionales, impedir que violen os dereitos humanos e destrúan o medioambiente e garantir acceso á xustiza e reparación para os pobos afectados”.

Ao longo das negociacións constatouse como algunhas delegacións continúan decididas a debilitar o texto, e a maioría dos países de orixe das principais transnacionales non participan nas mesmas. As organizacións da sociedade civil alentan a que os gobernos participen de forma construtiva, e que apoien un tratado que aborde o seguinte:

1.- Concentrarse nas empresas transnacionales e outras empresas de carácter transnacional.
2.- Garantir a primacía dos dereitos humanos sobre o comercio e os investimentos.
3.- Establecer obrigacións directas para as empresas transnacionales.
4.- Fixar a responsabilidade das empresas matrices sobre as súas subsidiarias, as empresas controladas por elas e todas as entidades que formen parte da súa cadea de valor.
5.- Garantir mecanismos sólidos de implementación, incluída unha Corte Internacional
6.- Fortalecer os dereitos das comunidades afectadas.
7.- Ofrecer protección contra a captura corporativa.

Estas demandas son unha síntese da proposta de tratado elaborada pola Campaña Global xunto con movementos sociais e pobos afectados que estiveron presentes este ano de forma multitudinaria. As organizacións insisten na necesidade de que o borrador do tratado non perda de vista o mandato, nin tente silenciar as voces dos pobos. De aquí en diante, as negociacións deben tomar como base o mandato da Resolución 26/9 e o conxunto de propostas de textos presentadas polos Estados e a sociedade civil nesta quinta sesión.

Notas:

Campaña Global para desmantelar o poder corporativo https://www.stopcorporateimpunity.org/

Este mandato é resultado da Resolución 26/9 adoptada no Consello de Dereitos Humanos en 2014

https://www.ohchr.org/en/hrbodies/hrc/wgtranscorp/pages/igwgontnc.aspx

Lista de asinantes do un tratado que blinde os dereitos humanos https://bindingtreaty.org/