Desde Amigos da Terra celebramos a formación do novo goberno de coalición, así como a creación da vicepresidencia de transición ecolóxica. Con todo temos moi claro que si non se toman medidas radicais ante a urxencia climática e para avanzar cara a unha transición xusta, será un paso máis en falso para as persoas e o medio ambiente.

É necesario que o novo goberno dea un xiro de 180º, e da importancia que se merece á transición ecolóxica, que deberá desempeñar un papel transversal en todos os sectores da sociedade. Esta será a única forma de garantir a transformación indispensable para enfrontarnos á crise social e ambiental que vivimos na actualidade. Para este fin recordamos as 10 medidas que o executivo deberá poñer en marcha durante a lexislatura.

10 medidas urxentes e transversais para o novo goberno

1. Enerxía Comunitaria cara a un futuro 100% renovable
Para alcanzar un horizonte 100% renovable a finais da próxima década é imprescindible incorporar a enerxía cidadá ao sistema enerxético. Para este fin é necesaria a transposición íntegra do Paquete europeo de Enerxía Limpa á normativa española, aclarar o réxime retributivo dos excedentes de autoconsumo, e aprobar o esperado Real Decreto de Acceso e Conexión.

2. A Xustiza Climática no centro das medidas polo clima
Tanto o Plan Integrado de Clima e Enerxía como a futura Lei de Cambio Climático teñen que incorporar obxectivos anuais de redución de emisións para lograr un futuro sen combustibles fósiles en 2040. Esiximos medidas efectivas vinculantes, unha maior partida presupostaria para facer fronte á mitigación e a adaptación, seguindo os principios da xustiza climática, e unha maior coordinación entre Ministerios e administracións.

3. Avanzar cara ao Residuo Cero
A redución de residuos en orixe é clave para lograr unha sociedade baseada no residuo cero. Para este fin a redución e a reutilización, e para rematar a reciclaxe, son as principais medidas a adoptar no modelo actual. Á súa vez é necesario prohibir a incineración e limitar o vertido, e establecer a recollida separada como o sistema “porta a porta”. Estas medidas deberán adoptarse na transposición da directiva de plásticos.

4. Limitar a extracción de recursos naturais
Son necesarias medidas que modifiquen o actual modelo produtivo e comercial para limitar o espolio de recursos naturais. Neste sentido é fundamental a fabricación de produtos duradeiros susceptibles de ser reparados e reutilizados, a prohibición da obsolescencia programada e percibida, así como alargar as garantías dos produtos.

5. A agroecoloxía no centro da alimentación
O sistema alimentario actual é insostible para a saúde e o medio ambiente. É necesario reducir a pegada ecolóxica da produción, distribución e consumo, apostando por proxectos agroecolóxicos, locais e a pequena escala, que permitan un modo de vida digno e garantan o acceso a alimentos sans a través das políticas agrarias. Neste sentido implementar un Plan de Compra Pública Ecolóxica pode ser un dos primeiros pasos.

6. Menos carne, mellor carne
A produción e consumo de carne son determinantes no modelo actual de alimentación, cunha gran contribución á crise climática. Poñer en marcha o Plan Estratéxico Nacional da Política Agraria Común (PAC) cuxos eixes sexan as persoas e o planeta. Para iso débense emprender medidas de redución da cabana gandeira, priorizando a gandería extensiva fronte á industrial dominante.

7. Garantir a xustiza para a cidadanía do Sur Global
O goberno debe comprometerse co establecemento de normas vinculantes que obriguen a todas as empresas a respectar os dereitos humanos en todas as súas actividades aquí e nos países do Sur; apoiar o tratado vinculante en Nacións Unidas e aprobando unha lei de «debida dilixencia» a nivel estatal. Neste caso é imprescindible implantar medidas transversais que garantan a xustiza social e ambiental.

8. As persoas por encima das multinacionais
O sistema económico actual non respecta os dereitos humanos nin os límites planetarios. O goberno debe saír dos tratados de comercio, como a Carta da Enerxía, e establecer unha moratoria a novos tratados, así como negarse a asinar ningún acordo que permita os tribunais privados de investimento (ISDS), ferramentas en contra do interese xeral.

9. Sen Xustiza de Xénero non haberá Xustiza social nin ambiental
As mulleres, debido no seu maior parte aos roles de xénero establecidos, son as que padecen os maiores impactos nas crises sociais e ambientais. A actual crise climática e ambiental cébase especialmente naquelas que sofren múltiples discriminacións (pobreza económica, migrantes, racializadas, etc.). É xa que logo urxente elaborar medidas que fomenten a equidade entre xéneros a todos os niveis, así como redistribuír os traballos de coidados.

10. Impostos verdes para unha transición ecolóxica xusta
Para completar as propostas mencionadas é necesario aplicar medidas fiscais que incentiven cambios de comportamento. Dado o aumento da desigualdade na distribución da riqueza na poboación, é fundamental establecer estas medidas que garantan a redución desta brecha e que esixan que os axentes económicos con maior pegada ecolóxica sexan os principais contribuíntes.