Publicamos o novo Atlas dos Insectos que mostra como a agricultura industrial está acelerando a desaparición de insectos tanto en cantidade como en número de especies.

A publicación sinala tamén que a agricultura respectuosa coa natureza é necesaria e posible, pero as persoas agricultoras necesitan apoio para a transición.

Os insectos están diminuíndo en todo o mundo debido a agricultura industrial e ao uso intensivo de pesticidas que ameazan a produción de alimentos, segundo o Atlas dos Insectos que publicamos xunto a Fundación Heinrich-Böll-Stiftung e que conta, na súa versión en castelán, cun capítulo específico sobre a situación en España elaborado pola Fundación Transición Verde coa colaboración de José Luís Vello, Catedrático de Zoología na Universidade Autónoma de Madrid.

Os insectos manteñen en funcionamento o sistema ecolóxico do planeta e aseguran a nosa subministración de alimentos: o 75% dos nosos cultivos máis importantes dependen da polinización por insectos. Os insectos tamén melloran a calidade do chan e reducen as pragas das plantas ao descompoñer o esterco e a materia vexetal morta.

Pero tal e como revela o Atlas dos Insectos, todos os indicadores dos estudos parciais que se realizaron mostran unha clara diminución tanto da diversidade de especies como do número total de individuos. E esta tendencia dáse en todo tipo de hábitats e condicións; ata nos espazos protexidos.

O informe mostra que en España, por exemplo,na Reserva do Regajal-Mar de Ontígola na Comunidade de Madrid desapareceron completamente o 10% das especies de bolboretas habituais fai 50 anos, mentres que outro 40% viron reducida drasticamente a súa poboación; mentres que na rexión dos Pirineos perdeuse unha de cada catro especies de abellóns.

Ademais, o informe pon de manifesto datos desalentadores a nivel mundial:

  • O 41% das especies de insectos está en declive e un terzo de todas as especies inspeccionadas corre perigo de extinción.
  • Os polinizadores, que contribúen directamente a ao redor dun terzo da produción mundial de alimentos, están ameazados: polo menos unha de cada dez especies de abellas e bolboretas en Europa está en perigo de extinción.
  • O uso de pesticidas quintuplicouse desde 1950, con máis de 4 millóns de toneladas asperxidas en campos en todo o mundo cada ano. Dous terzos do mercado de praguicidas está dominado por catro empresas: BASF, Bayer, Syngenta e Corteva.
  • A explosión das granxas industriais levou a que áreas de terra densas en insectos en Arxentina e Brasil sexan despexadas para plantacións de soia con alto contido de pesticidas. En todo o mundo, agora cobren 123 millóns de hectáreas, un área 2,5 veces o tamaño de España.

Lawrence Sudlow, coordinador da área de Biodiversidade de Amigos da Terra, afirmou: «A evidencia é clara: o uso de pesticidas está acabando coas poboacións de insectos e os ecosistemas en todo o mundo e está ameazando a produción de alimentos. Un puñado de corporacións controla a maior parte da subministración de pesticidas e si non se controla, seguirán usando a súa inmensa influencia política para impulsar un sistema de agricultura industrial que continuará arrasando a natureza e destruíndo ás comunidades rurais”.

Raúl Gómez, director da Fundación Transición Verde insistiu en que «A perda a escala global da diversidade de insectos significa que os humanos como especie alteramos un dos alicerces da vida na Terra. Chegou o momento de actuar con firmeza para frear a perda de biodiversidade. Desde que en 1992 creouse o Convenio sobre Diversidade Ecolóxica a súa perda acelerouse. Hai moito que facer na esfera política, por suposto, pero tamén todas as persoas podemos mandar sinais de que queremos un cambio«.

José Luís Vello, Catedrático de Zoología na Universidade Autónoma de Madrid explicaba: «Os insectos son os pequenos xigantes en cuxos ombreiros sostéñense os ecosistemas terrestres. O 90% da produción dun campo de froiteiras procede dos servizos dos insectos polinizadores. Si non lles protexemos, perdemos a base da vida. Necesitamos unha lexislación máis forte para a súa protección. En Nova Guinea Papúa, por exemplo, as bolboretas son un recurso que figura na súa constitución, xa que as granxas que as producen son unha importante fonte de divisas e de emprego.»

O Atlas dos Insectos tamén realiza unha serie de recomendacións ao goberno de España e a UE para apoiar modelos agrícolas sostibles que eviten o colapso dos insectos e garantan a produción de alimentos e bos medios de vida para as persoas agricultoras e traballadoras agrícolas. Estas inclúen:

  • Reducir o uso de praguicidas sintéticos nun 80% na agricultura para 2030, cunha transición xusta para as persoas agricultoras: unha proposta apoiada por máis de 350.000 cidadáns da UE.
  • Reformar radicalmente a Política Agrícola Común (PAC) para eliminar os pagos directos prexudiciais non focalizados, reservar polo menos o 50% do orzamento da PAC para obxectivos medioambientais, de natureza e climáticos e apoiar ás persoas agricultoras na transición á agroecoloxía.
  • Eliminar os métodos agrícolas que aumentan o uso de praguicidas, como o cultivo de plantas modificadas xeneticamente.
  • Tomar accións urxentes para lograr os obxectivos suxeridos nas estratexias europeas Da granxa á mesa e a Biodiversidade para aumentar a agricultura orgánica, así como reducir o uso de pesticidas e fertilizantes para 2030.
  • Reducir a produción e o consumo de carne industrial e outros produtos animais e apoiar opcións baseadas en plantas.
  • Reducir a demanda global de produtos agrícolas da UE para reducir a deforestación mundial.

As organizacións sinalan que para lograr o cambio fundamental necesario para salvar as poboacións de insectos, o Goberno Español e o Parlamento Europeo deberían aumentar drasticamente a ambición das Estratexias sobre Biodiversidade e Da granxa á mesa elaboradas pola Comisión Europea.

Neste sentido, Amigos da Terra xunto a Transición Verde e Heinrich-Böll-Stiftung pedimos unha nova lei para reducir o uso de pesticidas nun 80% para 2030, así como outras medidas para preparar o camiño cara a sistemas alimentarios máis xustos e ecolóxicos.