• Amigos da Terra, como organización pioneira na demanda dunha Lei de cambio climático en España, aplaudimos a aprobación da Lei aínda que lamentamos que non responda de xeito ambicioso ao reto de transición ecolóxica e social ao que o noso país se enfronta.
  • Denunciamos a falta de ambición no obxectivo de redución de emisións de gases de efecto invernadoiro chamando a un mínimo do 55% para o ano 2030 como marca a ciencia e demanda a cidadanía.
  • A transición enerxética debe responder á crise ecolóxica impulsando a democratización da enerxía a través da participación cidadá e non responder tan só ás presións da industria.
  • Débese pechar a porta ao gas, así como a calquera outro combustible fósil, responsables da urxencia climática.

A Comisión de Transición Ecolóxica e Reto Demográfico deu luz verde ao proxecto de Lei de cambio climático e transición enerxética que pasará á súa aprobación definitiva no senado nas próximas semanas.

Amigos da Terra, unha das organizacións pioneiras en demandar unha Lei de cambio climático, aplaudimos a aprobación dunha lei tan necesaria e que, “sen dúbida, representa un fito histórico e un avance imprescindible para que España poida establecer maiores compromisos que impidan as peores consecuencias da urxencia climática”. Con todo, lamentamos a perda de oportunidade que supón a aprobación dunha lei que considera pouco ambiciosa, incoherente coas recomendacións da ciencia e as peticións da cidadanía, e carente dunha mirada global sobre as consecuencias da urxencia climática e as necesidades de transformación ecolóxica que supoñen.

Unha lei tardía e carente de ambición

A través do informe de 2018, o IPCC advertiu das desastrosas consecuencias para a vida no seu conxunto que tería un aumento da temperatura por encima de 1.5º. En 2019, o informe de Nacións Unidas para o Medio Ambiente cuantificou a necesidade dunha redución mundial anual do 7,6% das emisións de gases de efecto invernadoiro na década 2020-2030. Ademais, España foi declarado como un dos países máis vulnerables ao cambio climático de Europa.

Neste escenario de urxencia, denunciamos a falta de ambición da Proposta de Lei aprobada ao presentar un obxectivo de redución de emisións de gases de efecto invernadoiro do 23% para 2030.

“Coa insuficiente redución de emisións de gases de efecto invernadoiro que establece a Lei, estase facendo oídos xordos á ciencia, á cidadanía e á responsabilidade histórica de España na urxencia climática. Esta é unha lei tardía e carente de ambición” declarou Cristina Alonso, responsable de Xustiza Climática de Amigos da Terra. “Sen un aumento de ambición do 55% esta lei non ten sentido. Parecese ser un lavado de cara ante a sociedade e un contrato para o mantemento do statu quo dos grandes poderes”.

Unha transición enerxética incompleta e perigosa

A Proposta de Lei de cambio climático e transición enerxética aprobada hoxe, marca un obxectivo de penetración de renovables do 42% sobre o uso final da enerxía e un 74% de enerxía renovable na xeración eléctrica para o ano 2030. Con todo, Amigos da Terra consideramos que estes obxectivos son insuficientes.

“O obxectivo de penetración de renovables marcado no Proxecto de Lei de cambio climático é insuficiente. Necesitamos alcanzar o 100% de enerxías de orixe renovable no consumo de enerxía final para o ano 2040 e un sistema eléctrico 100% renovable para o ano 2030” sinalou Alonso. “Ademais, a falta de planificación e participación da cidadanía está dando lugar á proliferación de megaproxectos liderados polas grandes empresas enerxéticas, o que xa está causando impactos ambientais e sociais e xerando gran oposición en moitos territorios”.

Os datos oficiais sobre o mix eléctrico mostran que, en 2020, o 99,5% da capacidade renovable instalada actualmente pertence a grandes empresas privadas, é dicir, só hai un 0,05% de participación cidadá. Por iso, facemos un chamamento a asegurar a democratización da enerxía con medidas claras de descentralización:

“A Lei establece obxectivos vinculantes de instalación, con todo, non existe ningunha planificación en términos de democratización. A cidadanía ten que deixar de ser considerada un actor pasivo en calidade de “consumidora” para converterse nun axente activo. Márcano as directivas europeas e o demanda a cidadanía.” afirmou Cristina Alonso. “Mentres as grandes empresas benefícianse da transición enerxética estase desaproveitando o enorme potencial da enerxía comunitaria para xerar enerxía limpa e próxima, e crear emprego”.

A urxencia climática non se pode frear con combustibles fósiles

A Proposta de Lei de cambio climático e transición enerxética foi presentada cun cambio do seu Artigo 11. A modificación do término “transporte aéreo” por simplemente “transporte” abre as portas ao uso do gas en todo o sector transporte, un sector que debe ser descarbonizado urxentemente seguindo principios de redución de demanda, colectivización e electrificación.

“Non se pode frear a urxencia climática apoiando os combustibles fósiles. Este cambio no texto responde soamente aos intereses da industria do gas” sinalou Cristina Alonso. “A Lei debe impulsar unha descarbonización total da economía e o uso de combustibles como o gas debe estar moi restrinxido a sectores industriais de difícil reconversión. Esta decisión deixa claro cal é o camiño que se esconde tralo que chaman unha Lei de transición enerxética. Imos en dirección contraria ao Acordo de París”.

Unha Lei torta que nin frea o cambio climático nin transforma a enerxía

A Lei de Cambio climático e transición enerxética non establece obxectivos concretos para o sector agrícola se non que remite á Política Agraria Común, así como a outros plans, estratexias e programas de política agraria e desenvolvemento rural como o Plan Forestal Español para reducir a vulnerabilidade ao cambio climático.

“A produción industrial de carne para exportación é un dos principais emisores de gases de efecto invernadoiro en España. O Goberno mira cara a outro lado mentres a proliferación de macrogranxas por todo o territorio e a desaparición da agricultura local e a pequena escala agravan o cambio climático afirmou a responsable de Xustiza Climática.

Para rematar, lamentamos que a Lei de cambio climático e transición enerxética non atenda tampouco á crise de residuos e recursos naturais na que España se atopa. A falta de ambición do goberno por avanzar na transición ecolóxica resulta tamén evidente no actual proceso de reforma da Lei de Residuos, que debe implementar novas obrigacións europeas en materia de economía circular e plásticos. Os borradores coñecidos ata a data están lonxe de reverter a dramática situación actual, na que en torno a un 70% dos residuos municipais xerados acaban en vertedoiros ou incinerados, co consecuente impacto sobre a saúde das persoas e o planeta.

Ademais, o texto non desprega todo o potencial da materia orgánica (responsable do 40% da bolsa de lixo en peso) para reducir as emisións GEI e mellorar a resiliencia dos chans fronte ao cambio climático. Tampouco se establecen obrigacións concretas para produtores e comerciantes en materia de prevención, que segue sendo a gran esquecida da política de residuos.

“A falta de coherencia de políticas é un sinal claro de que estamos dando paus de cego na transición ecolóxica que necesitamos. De pouco serve aprobar leis se non hai coherencia entre elas e si non dan respostas ás causas da crise nas que nos atopamos. Necesitamos unha Lei máis ambiciosa, aliñada coa ciencia, coa chamada da cidadanía e que impulse a transición ecolóxica e social que España necesita” concluíu Cristina Alonso, responsable de Xustiza Climática de Amigos da Terra.