• No Día da Terra, facemos un chamamento ao Goberno para establecer unhas políticas que favorezan a enerxía comunitaria
  • As comunidades enerxéticas son clave para facer fronte á crise climática, a dependencia enerxética, así como aos prezos desorbitados na factura da luz
  • A transposición da directiva de enerxías renovables debe incluír obxectivos vinculantes de participación cidadá no despregue destas enerxías

 

No Día da Terra, 22 de Abril, Amigos da Terra reclama ao Goberno unhas políticas que impulsen as comunidades enerxéticas e as sitúen como ferramenta clave na loita fronte ao cambio climático.

A crise climática é o problema máis grave ao que se enfronta a humanidade, aínda que as crises como a pandemia ou a guerra de Ucraína relegárona a últimos postos. As situacións actuais entendidas como urxentes están deixando de lado as medidas que se requiren para abordar a urxencia climática e ecosocial; medidas que á súa vez serían imprescindibles para facer fronte ás consecuencias ocasionadas pola pandemia e o conflito bélico en Ucraína.

Neste sentido, avanzar cara á soberanía enerxética baseada en fontes de enerxía renovable con participación cidadá é un dos obxectivos principais e o camiño a seguir. Desta forma, non só reduciríanse as emisións de gases de efecto invernadoiro coa implantación de enerxías renovables, senón que se fomentaría a independencia enerxética do Estado, os prezos manteríanse estables e se promovería a xustiza social e ambiental.

Este ano o Día da Terra ten como tema central “Inviste no noso planeta”. A organización ecoloxista destaca a necesidade de dar un xiro de 180° ao modelo económico cortoplacista e fai un chamamento claro ao Goberno central, así como ás administracións locais para que invistan nas comunidades enerxéticas, e nun sistema que vele polos límites naturais do planeta. As comunidades enerxéticas só traerán vantaxes ambientais e sociais, cunha forte contribución a romper barreiras como a pobreza enerxética, cada vez máis grave no territorio.

Agora mesmo o Goberno ten que abordar con graves problemas ocasionados polo modelo enerxético e de consumo actual: desde a crise climática, ata o alza dos prezos da enerxía, así como a dependencia enerxética do exterior. Prolongar a adicción ao gas e a enerxías fósiles é contraproducente para o conxunto da cidadanía e o planeta. As comunidades enerxéticas son a chave para asegurar unha transición real e poñer fin a gran parte destes conflitos”, sinalou Cristina Alonso Saavedra, responsable de Xustiza climática e enerxía da organización.

A ciencia advirte da necesidade de limitar o quecemento global por baixo do 1,5°C de temperatura para evitar os peores impactos do cambio climático, con todo, os plans nacionais lévannos aos 3°C e, en concreto, os plans de España están moi lonxe de cumprir cos obxectivos. Doutra banda, unha planificación inexistente e a falta de participación cidadá na implantación de enerxías renovables a nivel estatal está desencadeando a instalación de megaparques sen unha ordenación territorial planificada que conte con instrumentos de protección vinculantes tanto ambientais como sociais, o que está ocasionando unha forte oposición cidadá. É patente a necesidade dun cambio de paradigma no sistema enerxético, onde a cidadanía desempeñe un papel central.

A directiva da UE sobre enerxías renovables (REDII), que se aprobou en 2019, recoñece o papel da cidadanía como protagonista na transición enerxética a través das comunidades enerxéticas, e con iso a súa participación no despregue das renovables. Con todo, o Goberno aínda non traspasou a directiva, obstaculizando o desenvolvemento da enerxía comunitaria a falta dunha boa definición da mesma e instrumentos acordes para impulsala. Ademais de establecer obxectivos vinculantes de instalación de renovables, é imprescindible fixar obxectivos, tamén obrigatorios, en términos de participación e democratización.

Mentres as grandes empresas benefícianse da transición enerxética estase desaproveitando o enorme potencial da enerxía comunitaria para xerar enerxía eléctrica limpa e próxima, e crear emprego local. Poderíase cubrir o 100% da demanda eléctrica dos sectores doméstico e terciario en 2030. Agora é o momento de que o Goberno traspoña a directiva e estableza medidas que fomenten a enerxía comunitaria e recoñeza o papel da cidadanía como axente protagonista na transición enerxética.