Hoxe 16 de xuño celébrase o Refill Day, Día da Reutilización, unha campaña internacional que reivindica a necesidade de reducir envases desbotable no circuíto alimentario e ofrecer alternativas viables. Desde Amigos da Terra facémonos eco deste día para demandar un Real Decreto de Envases e Residuos de Envases que priorice dunha vez as medidas de redución e reutilización que respondan á crise climática e ecosocial actual. 

Somos centos de organizacións, entre elas Amigos da Terra, as que nos sumamos a esta reivindicación mundial: o dereito das persoas consumidoras a utilizar os seus propios envases para comprar os seus alimentos. A Lei de Residuos aprobada en marzo obriga aos establecementos de alimentación, tanto hostaleiros como puntos de venda de alimentos, a aceptar o uso de recipientes reutilizables. O Real Decreto de Envases, que na actualidade prepara o Goberno, deberá profundar nesta medida poñendo límites a todos os envases dun só uso, sexa cal for o material.

A proliferación inxente de residuos e o uso desmesurado de materias primas e enerxía para a súa produción pon de manifesto a urxencia de abordar a problemática en todas as súas vertentes. Os envases de usar e tirar na cadea alimentaria, tamén á hora de presentar os alimentos ás persoas consumidoras, é un dos aspectos que urxe abordar.

Nestes momentos o Goberno ten a oportunidade de enmendar algunhas das carencias da Lei de Residuos recentemente aprobada, coa aplicación de medidas que prohiban definitivamente os plásticos dun só uso a través do Real Decreto de Envases, incluídos os seus sucedáneos como os bioplásticos.

Con todo, recalcamos que este RD está obsoleto antes da súa publicación e aprobación final. Por exemplo,  os obxectivos de prevención na xeración de residuos que establece son insuficientes tendo en conta os impactos socioambientais asociados á sobre-produción de envases.

Neste sentido propoñemos incrementar os obxectivos de redución para os envases dun só uso que se comercialicen para 2030 nun 50%. Na mesma liña, reclama a redución do 90% das bolsas dun só uso independentemente do material (compostable ou plástico) na totalidade dos comercios en 2025. Desta forma a cidadanía podería levar os seus envases reutilizables e evitar non só a contaminación por plásticos, senón toda a contaminación e enerxía consumida para a fabricación dos mesmos. 

Malia a vitoria conseguida coa aprobación do sistema de depósito de envases na lei de residuos, é necesario que, a través deste RD, materialícese a inclusión do vidro, un material óptimo para a reutilización, grazas a que pode someterse a distintos ciclos de limpeza e uso.

Poñemos sobre a mesa a importancia de establecer políticas que velen pola saúde e o benestar da poboación e do seu medio ambiente. O Real Decreto de Envases debe ser unha ferramenta eficaz na loita contra a contaminación de residuos e a sobreexplotación innecesaria dos ecosistemas. As políticas concretas de residuos deben entenderse como un engrenaxe máis da cadea que nos permita plantar cara á crise ecosocial e climática que vivimos, á vez que garante a protección da cidadanía e en especial das persoas máis vulnerables.