Amigos da Terra Cooperación ao desenvolvemento

O Salvador invirte esforzos na Conservación de Recursos Marinos-Costeiros e o Desenvolvemento do Sector Pesqueiro Artesanal

Amigos da Terra implementará un proxecto no Salvador baseado na “Conservación de Recursos Marinos-Costeiros e Desenvolvemento do sector Pesqueiro Artesanal, a través de Accións do Plan de Ordenamento e Aumento das capacidades locais de pescadores e comunidades na Bahía da Unión” grazas ó apoio da Dirección Xeral de Cooperación Exterior da Xunta de Galicia.

El-Salamo.jpg

A área natural da Bahía da Unión sitúase na rexión oriental do Salvador, no Golfo de Fonseca, o cal foi recoñecido no ano 2000 como biosfera única e é obxecto da Proposta Política de Xestión Compartida en Áreas Protexidas pola Comisión Centroamericana de Ambiente e Desenvolvemento, CCAD.

A área Natural Protexida da Bahía da Unión e Illas do Golfo está conformada por 3 zonas: Zona da Bahía da Unión, Zona das Illas Zacatillo, Ilca e Martín Pérez, Illas de Meanguera do Golfo e a Illa Pirigallo; o proxecto desenvolverase na Zona da Bahía da Unión, dentro da área de manglares da Bahía da Unión nun Área de 5,858 ha en territorio salvadoreño, propiedade do estado. Esta zona está situada ao norte da cidade da Unión entre os municipios da Unión, Pasaquina, San Afasto e Conchagua e colindando ao oriente coa república de Honduras, co río Guascoran como fronteira natural.

A sobreexplotación do Golfo de Fonseca, vinculado á falta de coñecementos sobre os ciclos e migracións de especies acuáticas e o manexo irresponsable xeneralizado de recursos naturais ameazan a vida do Golfo, e en consecuencia a existencia dos pescadores artesanais. Paralelamente obsérvase a crecente presión humana sobre as áreas protexidas e a destrución progresiva de bosques salgados que preocupa aos habitantes da zona, quen por mor do seu débil auto-organización e marxinación en situación de pobreza non atopan como incidir participativamente para mellorar a situación, a través deste proxecto identificáronse cinco problemas principais sobre as cales preténdese actuar:

  • Marxinación, desprotección, desorganización e baixo nivel de coñecemento profesional dos pescadores artesanais. Discriminación da muller.
  • Descoñecemento da dinámica e hábitat territorial de especies sobreexplotadas e/ou ameazadas de extinción e decisións pendentes sobre o manexo sostible da zona mariño costeira na Bahía da Unión.
  • Diminución e despreocupación por bosques salgados e áreas acuáticas na Bahía da Unión e sobre pesca, uso de métodos non sostibles de pesca e explotación non sostible de mariscos xerado por unha falta de conciencia e coñecementos en materia ambiental.
  • Depredación e tala indiscriminada con fins de lucro de manglares e presión humana allea á zona, na área protexido natural da Bahía da Unión.
  • Manexo disperso do Golfo de Fonseca, esforzos duplicados ou non coordinados e predominio de nacionalismos interesados e litixios históricos entre os gobernos dos países que integren ao Golfo.

O proxecto baséase na segunda Fase do proxecto “Desenvolvemento de accións de manexo na área Natural Bahía da Unión, Golfo de Fonseca”, financiado pola Xunta de Galicia e executado en 2005-2006 o seu obxectivo principal foi pór en práctica e implementar as accións establecidas no Plan de Manexo, presentado para a súa aprobación ao Ministerio de Medio Ambiente e Recursos Naturais MARN recentemente, e aumentar e profundar nas capacidades locais de pescadores artesanais e as súas comunidades.

Nesta segunda fase trátase de mellorar a calidade de vida dos poboadores de nove comunidades que habitan na zona de amortiguamiento da Bahía da Unión e viven en gran medida da pesca artesanal e do marisqueo. Á vez pretende protexer e conservar os recursos naturais mariños costeiros que son os medios de vida de pescadores e gran parte da poboación. Para iso organizarase, capacitará e atenderá a pescadores, líderes comunitarios e voluntarios, salientando á vez unha crecente participación da muller. A protección e conservación do medio ambiente preténdese lograr a través da asignación contractual de áreas definidas a 4 comunidades de maior extensión e poboación, mediante accións tendientes a aumentar a conciencia ambiental e de conservación dos recursos na poboación das 9 comunidades, mediante accións específicas de protección e supervisión. Todo iso lógrase cun traballo conxunto e de estreita coordinación co Ministerio do Medio Ambiente e Recursos Naturais (MARN), a Dirección Xeral de Desenvolvemento da Pesca e Acuicultura (CENDEPESCA) e buscando sinerxías con proxectos similares na zona.

Para alcanzar os obxectivos executaranse 5 compoñentes metodológicas:

1) Aumento da organización e das capacidades dos pescadores e mariscadores mediante capacitación técnica, organización e formación dunha cooperativa de pescadores e marisqueiros xurídicamente legalizado, legalización de medios – lanchas e botes, de pesca, rexistro legal de cada pescador.

2) Avaliación da biodiversidade na Bahía da Unión salientado no estado actual da dinámica de reprodución e a capacidade de carga que permita tomar decisións adecuadas. Os resultados serán amplamente presentados e divulgados entre a poboación local, permitindo incidir de forma participativa nas instancias tomadoras de decisións.

3) Implementación dun programa para a conservación e explotación sostible mediante asignación de zonas de bosque salgado a 4 comunidades, promovendo o cultivo de especies que son de maior valor comercial, organización de comités comunitarios de control e vixiancia, establecemento de zonas de semi-cultivo (viveiros), zonas de produción natural, zonas vedadas, educación para o manexo das zonas asignadas, ordenamento dos tempos e os tipos de pesca e captura, así como uso de apeiros adecuados e promoción da diversificación nas capturas.

4) Desenvolvemento dun programa de vixiancia e control na Bahía da Unión, operando as rutas de vixiancia establecidas nos puntos de control e en zonas críticas onde se atopa o hábitat das especies ameazadas e en perigo de extinción, presenza permanente, establecendo comunicación permanente coas autoridades competentes.

5) Fortalecemento da integración do Golfo de Fonseca a través da procura activa de sinerxías entre proxectos en execución, sociedade civil e autoridades locais no posible. Prevese a articulación de accións de manexo entre as co-manexadoras das Áreas Protexidas do Golfo de Fonseca, a unificación de criterios e prácticas por exemplo nun só manual de guardarecursos, intercambio de experiencias no manexo dos bosques salgados e a participación de autoridades e a sociedade civil organizada de Honduras, Nicaragua e O Salvador.

O proxecto beneficiará de forma directa a 855 persoas, 264 destas mulleres, representando o 31% de beneficiarios. E indirectamente 17,000 das cales un 51% son mulleres.